Sigaretten zijn al decennialang een veelbesproken onderwerp. Steeds meer mensen stoppen met roken, maar tegelijk blijven miljoenen mensen rookwaar kopen. De prijs stijgt, de regels worden strenger en er is meer te zeggen over dit onderwerp dan je misschien denkt. Of je net begint met nadenken over roken of al jaren rookt, de feiten hieronder geven een helder beeld van de wereld van tabak.
De prijs van roken loopt snel op
Een pakje sigaretten kost in Nederland inmiddels meer dan tien euro. Dat was tien jaar geleden nog wel anders. De Nederlandse overheid verhoogt de accijns op tabaksproducten regelmatig, en dat is bewust beleid. Hogere prijzen moeten mensen ontmoedigen om te beginnen of te blijven roken. In buurland Duitsland liggen de prijzen al langer lager dan in Nederland, maar ook daar gaat dat veranderen. Duitsland verhoogt de accijns met zo’n twintig procent, waardoor een standaardpakje van twintig stuks begin 2027 ook boven de tien euro uitkomt. Voor veel rokers is de prijs al reden om tabak over de grens te kopen, bijvoorbeeld in winkels in de grensstreek rond Gronau. Daar zijn de prijzen soms tot vijftien euro lager dan in Nederland.
Gezondheidsrisico’s van tabak zijn goed onderzocht
Roken is schadelijk voor de gezondheid, dat staat buiten kijf. Tabaksrook bevat meer dan zeven duizend chemische stoffen, waarvan er zeker zeventig kankerverwekkend zijn. Bekende voorbeelden zijn teer, koolmonoxide en formaldehyde. Bij langdurig gebruik neemt het risico op longkanker, hart en vaatziekten en COPD sterk toe. COPD is een chronische longaandoening waarbij de ademhaling steeds moeilijker wordt. Maar ook op kortere termijn zijn er gevolgen. Rokers krijgen sneller een slechte huid, gele tanden en minder uithoudingsvermogen. Passief meeroken is ook gevaarlijk, zeker voor kinderen. Kinderen die opgroeien in een omgeving waar gerookt wordt, hebben een hoger risico op luchtwegproblemen en astma.
Stoppen met roken is moeilijk maar goed mogelijk
Nicotine, de werkzame stof in tabak, is verslavend. Dat maakt stoppen met roken voor veel mensen een grote uitdaging. Het lichaam went aan nicotine en vraagt er steeds opnieuw om. Toch stoppen elk jaar honderdduizenden mensen in Nederland met roken. De meest gebruikte hulpmiddelen zijn nicotinepleisters, kauwgom met nicotine en medicijnen op recept, zoals varenicline. Ook gedragstherapie en begeleiding via de huisarts helpen aantoonbaar. Het succes hangt sterk af van motivatie en steun uit de omgeving. Mensen die stoppen met roken merken al na een paar weken dat hun conditie verbetert en dat ze beter kunnen ademen. Na tien jaar zonder roken is het risico op longkanker bijna gehalveerd ten opzichte van iemand die blijft roken.
Regels rondom tabak worden steeds strenger
De wetgeving rondom tabaksproducten verandert in hoog tempo. In Nederland geldt al jaren een rookverbod in openbare ruimtes, horeca en op het werk. Sinds 2020 zijn sigaretten niet meer te koop bij supermarkten, hoewel de overgangsperiode voor sommige verkooppunten langer duurde. Tabak is nu alleen nog verkrijgbaar bij speciaalzaken en tankstations. Reclame voor rookwaar is al lang verboden. Op elk pakje staat een grote gezondheidswaarschuwing met foto, bedoeld om mensen bewust te maken van de risico’s. De Europese Unie dringt ook aan op verdere aanscherpingen. Zo wordt er gesproken over eenvormige verpakkingen zonder logo of kleur, zodat tabaksverpakkingen minder aantrekkelijk worden. Jongeren onder de achttien mogen in Nederland geen tabaksproducten kopen. Verkopers zijn verplicht om zich aan deze leeftijdsgrens te houden en mogen om een identiteitsbewijs vragen.
Veelgestelde vragen
Waarom zijn sigaretten in Duitsland goedkoper dan in Nederland?
Sigaretten zijn in Duitsland goedkoper dan in Nederland omdat de Nederlandse overheid hogere accijns heft op tabak. Accijns is een belasting die de staat toevoegt aan de verkoopprijs. Hoe hoger de accijns, hoe duurder het pakje in de winkel. Duitsland verhoogt de accijns de komende jaren ook, waardoor het prijsverschil kleiner zal worden.
Hoeveel sigaretten mag je meenemen vanuit Duitsland naar Nederland?
Vanuit Duitsland naar Nederland mag je als particulier maximaal achthonderd sigaretten meenemen zonder dat je daar belasting over moet betalen. Dit geldt voor reizen binnen de Europese Unie, mits de tabak voor eigen gebruik is. Neem je meer mee om door te verkopen, dan is dat in strijd met de wet.
Wat gebeurt er met je lichaam als je stopt met roken?
Als je stopt met roken, begint je lichaam zich al snel te herstellen. Na twintig minuten daalt je bloeddruk. Na acht uur neemt de hoeveelheid koolmonoxide in je bloed af. Na een jaar is het risico op een hartaanval al sterk verminderd. Na tien jaar is het risico op longkanker bijna gehalveerd vergeleken met iemand die door blijft roken.
Vanaf welke leeftijd mag je in Nederland tabak kopen?
In Nederland mag je pas tabaksproducten kopen als je achttien jaar of ouder bent. Verkopers zijn wettelijk verplicht zich aan deze leeftijdsgrens te houden. Ze mogen altijd om een geldig identiteitsbewijs vragen als ze twijfelen aan de leeftijd van een koper.
